Ustaliliśmy w poprzednich odcinkach poradnika, że niwelator obrotowy to instrument wszechstronny. Niektóre modele mogą pracować nie tylko w pozycji poziomej, ale także w pionowej, a prawie wszystkie współpracują z płytą uchylną i wyznaczają linie skośne.
Każdy laser rotacyjny pracuje w pozycji poziomej ustawiony bezpośrednio na obiekcie (np. podłodze) lub przykręcony do statywu geodezyjnego. Prawie każdy instrument tego typu wyposażony jest w elektroniczny kompensator, który odpowiada za poziomowanie wiązki światła. To ważna informacja w kontekście dalszej treści tego odcinka poradnika. Tylko nieliczne urządzenia na rynku - najtańsze, przeznaczone raczej do domowego użytku - nie posiadają funkcji samopoziomowania i poziomuje się je ręcznie z pomocą dwóch libelli pudełkowych.
Praca w pozycji poziomej to najbardziej klasyczne i najczęściej wykorzystywane ustawienie lasera obrotowego na placu budowy. Wynika to głównie z kilku czynników:
- specyfiki robót budowlanych, które częściej dotyczą poziomowania i niwelacji
- niwielkiej liczby modeli laserów rotacyjnych wyposażonych w funkcję pracy w pozycji pionowej
- niedostatecznej liczby informacji docierających do użytkownika końcowego, które pokazywałyby możliwości instrumentów w innych zadaniach niż poziomowanie i niwelacja
Niwelator obrotowy BOSCH GRL 150 HV
Jak już pisaliśmy w jednym z wcześniejszych odcinków poradnika, w pozycji poziomej w niektórych niwelatorach można elektronicznie pochylać wiązkę lasera (w 1 lub w 2 kierunkach) i wyznaczać w ten sposób w terenie spadki.
Praca w pozycji pionowej może się odbywać także na dwa sposoby. Modele przystosowane do tego trybu działania mają przeważnie tak wyprofilowane obudowy, że można je ustawiać bezpośrednio na podłożu obrócone o 90°. Posiadają także dodatkowy gwint 5/8 cala, który pozwala mocować instrument na statywie.
Tryb pionowy realizuje się instrumentami, których elektroniczny kompensator automatycznie pionuje wiązkę po obróceniu instrumentu na bok (o kąt 90°). Oznacza to, że obracająca się głowica sprzętu ustawionego "na boku" na podłożu lub na statywie będzie wyznaczał linię pionową.
Dodatkowo, jeśli dany model lasera obrotowego posiada funkcję elektronicznego pochylania wiązki w pozycji poziomej, może ona być wykorzystana w ustawieniu pionowym do zmiany kierunku przebiegu linii i odchylania jej od pionu.
Laser rotacyjny Bosch GLR 150 HV
W trybie pionowym niwelator obrotowy wykorzystuje się głównie do zadań związanych z pionowaniem obiektów i wyznaczaniem prostoliniowości realizowanych budowli (np. posadowienie słupków ogrodzeniowych).
Pracę w pozycji skośnej można realizować każdym laserem obrotowym, który posiada funkcję dezaktywacji kompensatora elektronicznego lub tego kompensatora nie posiada. W większości laserów budowlanych bowiem kompensator współpracuje z systemem ostrzegania przed rozpoziomowaniem i w momencie potrącenia instrumentu natychmiast przerywa wyświetlanie wiązki lasera. Żeby więc móc ją pochylać poza zakres pracy kompensatora, w instrumencie trzeba mieć możliwość wyłączenia funkcji ostrzegania o rozpoziomowaniu.
Do realizacji trybu skośnego najlepiej uzyć specjalnej płyty uchylnej. Mocuje się ją bezpośrednio do statywu, a dopiero do niej przykręca laser obrotowy. Specjalne pokrętło z podziałką kątową pozwala dość dokładnie regulować nachylenie wiązki laserowej.
W pozycji skośnej laser obrotowy jest stosowany głównie w pracach wewnątrz pomieszczeń. Wykorzystuje się go głównie do wyznaczania przebiegu prostoliniowego skośnego montażu elementów konstrukcyjnych (np. schodów). Może być również uzywany do wszelkich prac instalacyjnych, które wymagają prawidłowego wyznaczenia skośnej linii odniesienia.
Czytaj dalej... Samodzielna kontrola poprawności działania niwelatora
